03/07/2008 - Wouter Bos noemde ‘integratie’ onlangs nog het thema van de 21ste eeuw. De socioloog Putnam is onder andere bekend geworden door zijn boek Bowling alone. In de Volkskrant spreekt hij over dit thema. Zijn stelling is: hoe diverser de buurt, hoe minder veilig men zich voelt. Zijn bittere conclusie: “een gemengde wijk maakt eenzaam”. Politiek Online denkt dat er een ander perspectief is.

Bonding
Putnam houdt een krachtig, geloofwaardig maar wat eenzijdig pleidooi voor het herstellen en versterken van de onderlinge verhoudingen en verbanden binnen sociale (en etnische) groepen. Putnam noemt dit ‘bonding’. Pas als dat proces op orde is, ontstaat er een krachtige wijk. Groepen burgers gaan pas over tot bonding als er een aantal iconen hen de weg wijst, zo stelt Putnam. Hij noemt bijvoorbeeld een aantal succesvolle sporters, die een positieve boodschap naar hun achterban uitstralen: “zie je wel, als je hard werkt kan je dit ook bereiken”. Als een groep sociaal gezien sterk verbonden is, is zij in staat om ook buiten de eigen groep contacten te leggen. In de termen van Putnam heet dat ‘bridging’.  Als dat gebeurt, ontstaan er nieuwe verbindingen tussen bevolkingsgroepen. Enigszins simplistisch samengevat, houdt Putnam een betoog voor een nieuwe verzuiling. Dat is jammer, want daardoor zal er nauwelijks kracht geput worden uit de contacten tussen burgers onderling.

Talent helpen ontwikkelen
Daartegenover staat het pleidooi van Fadela Amara, volgens de Volkskrant “de linkse feministe van Algerijnse afkomst”. Zij is nu verantwoordelijk staatssecretaris voor de banlieus in het kabinet Sarkozy. In de banlieus van Frankrijk wordt er een iets andere aanpak gepredikt: het gaat er in haar visie juist om, om in een vroeg stadium een isolement te doorbreken, goed kwalitatief onderwijs te bieden en vooral perspectief op werk te bieden. Dat is het recept van de Franse staatssecretaris Amara: “De buitenwijken worden niet bevolkt door Barbaren. Integendeel, daar vind je veel ongebruikt talent dat moet worden geholpen zich te ontwikkelen”.

Duurzame dialoog
Beide opties zijn interessante recepten voor het versterken van de sociale structuur in de hedendaagse samenleving. In beide betogen is de rol van de overheid vooral voorwaardenscheppend. In het betoog van Amara nog op een actieve manier, in het betoog van Putnam al heel wat minder. Dat is jammer. Politiek Online houdt nu juist een betoog voor de 'duurzame dialoog'. Het recept: ga actief en écht in gesprek en respecteer onderlinge verschillen. Organiseer kleinschalige bijeenkomsten, waar er echt uitgewisseld kan worden: een groepje van 8 – 10 betrokken burgers. Dan is er een echte dialoog mogelijk. De gemeente Den Haag organiseert hiervoor kruispuntgesprekken.

Netwerken
Een tweede receptuur: bouw tegelijkertijd aan oude netwerken en ontwikkel nieuwe netwerken. Duyvendak en Hurenkamp (2005) wijzen erop dat de gemeenschapszin onder invloed van de 'moderne tijd’ ingrijpend veranderd is. Communities lite, is de verschijningsvorm geworden: losvaste, tijdelijke verbanden, meestal one-issue georiënteerd. Deze ontwikkeling stelt de overheid voor raadsels: burgers blijken zo nu en dan de weg naar de overheid uitstekend te vinden - vooral als het om Nimby-achtige praktijken gaat - terwijl ze op andere momenten niet thuis geven. Of proteststemmen leveren. Zich afkeren van de ‘politiek’. De kloof tussen burger, maatschappelijk middenveld en overheid wordt groter. Tenminste, zo wil de communis opinio. Maar hoe ontstaat dan die veelvormigheid aan internetcommunities? Zijn dat geen nieuwe verbanden, die te activeren zijn? Ja, zegt Politiek Online: voorbeelden te over. Nieuwe verbanden ontstaan vandaag de dag aan de lopende band: internet-communities als Hyves en het internationale Facebook, profielsites als LinkedIn, Plaxo, maar ook de meer prozaïsche (en alweer ‘over the hill’) als Sugababes.nl, bijvoorbeeld. Zoals gezegd, de stelling van Politiek Online is, dat juist in deze losvaste verbanden veel winst te boeken valt.
 
Communicatie anno 2008
Investeer bovendien in nieuwe media op z’n web 2.0: de oude wijkadel is van de inspraakavond en van het wijkberaad. De nieuwe generatie zet in op MSN, twittert er lustig op los, fotografeert op Flickr en kijkt naar filmpjes op YouTube. Dat is sociale communicatie anno 2008. Dat is een andere vorm van contact en een nieuw publiek. En voor de sceptici onder ons: kijk eens naar de campagne van Obama in de VS die vooral sterk is door middel van veel (nieuw en vernieuwend) contact met heel veel aanhangers.

Spreek de taal van staat en straat
Tot slot een laatste onderdeel voor de receptuur: investeer in de kracht en rol van 'brokers', mensen die zowel de beleidstaal als de taal van de straat spreken en pendelen tussen de staat (beleid) en de straat (burgers van alledag). Brokers spelen in onze visie een doorslaggevende rol in de daadwerkelijke 'aanpak' van een wijk.