12/02/2008 - De Nederlandse overheid vindt goede beleidscommunicatie en burgerparticipatie niet alleen belangrijk, zij doet het ook steeds beter op dit gebied. Dat blijkt uit onderzoeken die afgelopen maand zijn gepubliceerd. “Overheidsinstellingen erkennen belang betrokkenheid burger” kopte Communicatie Online vorige maand. Leidinggevenden in de overheidssector uit de hele wereld denken dat ‘engagement’ van burgers bij de overheid grote voordelen oplevert. Dat blijkt uit het rapport ‘The engaged constituent: meeting the challenge of engagement in the public sector’, dat is uitgebracht door de Economist Intelligence Unit (EIU).

Kostenbesparing
Een snellere doorvoertijd, een toename van het gebruik van diensten en grotere transparantie en verantwoordelijkheid worden met name genoemd. Maar, minstens zo belangrijk, keer het ook eens om: de kosten van een gebrek aan engagement kunnen oplopen tot meer dan 5% van het jaarbudget.

OK, de overheid vindt het dus belangrijk om burgers tijdig te betrekken in de beleidscyclus, een constatering die Politiek Online uit haar ervaring kan onderschrijven. We zien een groei van het aantal opdrachten waarin het betrekken van burgers hoog op de strategische agenda staat. Het blijft dus niet bij goede intenties.

Moeilijke vragen per e-mail
Ook op het gebied van elektronische dienstverlening doet Nederland het goed. Het ICTU programma ‘Overheid heeft Antwoord©’ weet te melden dat de overheid steeds beter in staat is om moeilijke e-mailvragen te beantwoorden. Bijna 80% van de onderzochte overheden geeft binnen 10 werkdagen antwoord op een lastige e-mailvraag, een stijging van 19,1% ten opzichte van 2006.

Internationale erkenning
Een ander opvallend bericht: de VN zet Nederland als vijfde op de wereldranglijst voor ‘E-government readiness’. Daarmee is ons land de snelste stijger in de lijst, en bovendien is de BurgerServiceCode één van de 15 projecten die in het rapport een afzonderlijke vermelding krijgt. We doen het vooral goed waar het gat om internetpenetratie, webtoegankelijkheid en e-participatie. Vooral dat laatste doet de harten van onze adviseurs natuurlijk sneller kloppen.

Beleidscommunicatie: communicatie én beleid
Maar laten we nog even teruggaan naar het onderzoek van EIU. Daarin staat ‘engagement’ uitgelegd als betekenisvolle en blijvende interactie. En juist daarin schuilt de essentie van burgerbetrokkenheid. Om de interactie met burgers de nodige diepgang te geven, is inhoudelijke betrokkenheid van de beleidsambtenaar is een onmisbare schakel.

Ons advies is daarom: zorg intern voor goed samenspel tussen beleidsafdelingen en communicatie. Burgers raken gewend aan een luisterende overheid. Ze willen serieus genomen worden, in een inhoudelijke context. Kennis over het communicatieproces is daarbij heel belangrijk, maar uiteindelijk is het de inhoud die betekenis geeft.

Vertrouwen komt te voet…
Wij vinden het daarom belangrijk dat de beleidsambtenaar actief meedoet in participatietrajecten. We zien ook dat dit soms gevoelig ligt, want waar begint en eindigt zijn mandaat? We begrijpen deze gevoeligheid. Maar vertrouwen van burgers komt te voet en gaat te paard. We staan u daarom graag met raad en daad terzijde om een weg te vinden in dit evenwicht!